Æskudýrkun og aldursfælni

Sé í dv.is að Valgeir Guðjónsson stuðmaður er sextugur um þessar mundir og ber sig upp undan því að fá hvergi vinnu.
Ég hélt þetta hefði skánað. Þegar ég var fimmtugur langaði mig að breyta til og komast upp úr því fari sem mér fannst ég vera fastur í.
Kom alls staðar að lokuðum dyrum, þó mér fyndist sjálfum ég hafa allt til að bera til að leysa þau störf vel af hendi sem ég bar mig eftir.
Ráðningarskrifstofur voru þá mjög í tísku. Þeir sem voru í leit að starfsmönnum leituðu til þeirra, létu þær auglýsa fyrir sig og moða úr umsóknum. Höfðu ekki fyrir því að skoða sjálfir hvað þeim stóð til boða.
Hjá þessum ráðningarskrifstofum fékk ég, ýmist efnislega eða hreint út, þau svör að ég væri gamall og úreltur. Rummungskerling (á aldur við mig) hjá einni þeirra ráðlagði mér að eyða ekki einu sinni tíma í að fylla út eyðublöðin.
Þar sem ég sótti um beint, án milliliða ráðningarstofa, kom margt til. Jú, algengt að ég væri gamall og úreltur. Þar að auki: Af vitlausu kyni. Eftirminnilegasta svarið var að ég væri „overqualified". Komst reyndar að því síðar að deildarstjórinn sem vísaði mér svo lempilega á dyr hafði þóst viss um að ég myndi ryðja henni úr stóli á fáum mánuðum yrði mér hleypt að. Ég hefði getað reynt að fara fram hjá henni og fara í þann sem var næstur fyrir ofan hana. En ég vissi að sá hafði brugðið fyrir mig fæti í annarri umsókn svo ég lét kyrrt liggja.
Satt að segja hélt ég að þessi æskudýrkunar- og aldursfælnistefna hefði eitthvað dofnað. En sé að svo muni ekki vera. Líklega er þetta eitthvað sem fólki er kennt í æðri menntastofnunum, bæði innlendum og erlendum.

Skipt um eitt orð í fyrirsögn og texta kl. 14.21

Sá vægir. . .

Var hann að leika? Mér er sagt að hann geti verið býsna góður leikari. En það skal nokkuð vera að geta komið jafn bjálfalega fyrir og þessi blessuð borgarstjóranefna höfuðborgar allra landsmanna gerði í Kastljósi RÚV í gærkvöld. - Hann komst annars þó nokkuð nærri því, talsmaður MAST sem sat í sama stól í síðustu viku að reyna að réttlæta þögn þeirrar stofnunar um áburðarmálið.
Kannski  er hægara um að tala en í að komast. En það er heilmikið til í því að lengi býr að fyrstu gerð. Ef götur Reykjavíkur hefðu verið hreinsaðar almennilega strax í upphafi hefði eftirleikurinn verið auðveldari, þó svo að snjór hafi haldið áfram að koma býsna  jafnt og þétt af himnum ofan, eins og nefndur borgarstjóri benti nokkrum sinnum á, sjálfum sér og sínu liði til afbötunar. Það minnti mig á vertinn í Fornahvammi forðum, þegar þar snjóaði  svo að gestir urðu að renna sér ofan um göng niður á dyrapallinn sem þó var fyrir dyrum sem opnuðust inn á aðra hæð. Einhver hafði orð á því við hann að hann yrði nú að gera hreint fyrir sínum dyrum og moka frá þeim. Þá tautaði vertinn ofan í bringu sér:  Ég vil að sá taki þetta sem lét þetta þarna.
Auðvitað endaði þetta með að sá tók þetta sem hafði látið það þarna. Það fer oftast svo að sá vægir sem vitið hefur meira. Og á endanum fer það svo að sá sem snjóa lét í Reykjavík leysir Gnarrinn niður úr þessari snöru, og jafnvel fleiri.

það var rétt hjá Gnarrinum að ekki er alls staðar í grannsveitunum betur mokað en í Reykjavík. Ég læt fylgja hér eina eða tvær myndir sem ég tók hér úti fyrir mínum mosfellsku dyrum nú rétt áðan. Önnur er af götunni og sýnir hvernig stungið hefur verið einu sinni í gegnum skafl hér neðan við lóðina hjá mér. Ég býð ekki í það eftir næsta hvell því alltaf þrengist um þegar svona mjótt er skorið. Hin er nú bara af heimreiðinni hjá sjálfum mér og þar má sjá að ég hef nú bara tileinkað mér sömu viðhorf til snævar eins og vertinn í Fornahvammi forðum.

Stunda hvað?

Maður stundar ekkert sem maður bara gerir einu sinni eða svo, í besta falli mjög strjált. Ég stunda ekki stjörnugláp þó ég horfi upp í himininn endrum og eins. Í sama máta stundar fólk ekki kynlíf þó það geri einstaka sinnum dodo. Í besta falli að það iðki það. Eða eigi mök, hafi samfarir. Ef ég stunda það geri ég það kvölds, morgna og miðjan dag, eða minnsta kosti fimm sinnum í viku.

Réðst nakinn á lestarfarþega

Sögnin að olla

Er sögnin að olla að öðlast þegnrétt í málinu?

Innbrot í sumarbústað

Auðvitað fær gamla fólkið líka leiðréttingu

Mikið eru þetta (fjárhagslega) ánægjuleg tíðindi fyrir okkur gamla fólkið. Varla verðum við skilin út undan heldur hljótum við líka að fá leiðréttingu í sama stíl: fá til baka þá skerðingu sem búið er að beita á ellilífeyrinn okkar á þessum sama tíma.

Nú getur gamla fólkið haldið jólin -- eða hvað?

Eiga inni um hálfa milljón hver

Kjósá?

Hvar ætli þessi Kjósárhreppur sé? Og Kjósáin? Ætli það sé góð veiðiá?

Efla nágrannavörslu í Kjós

Við hljótum að heimta

Á dögunum sendi ég eftirfarandi pistil í Moggann hvar hann birtist nokkrum dögum seinna. Nú er hæfilega langt um liðið til þess að ég tel mig ekki vera að svíkjast að birtingarmiðlinum þó ég birti þetta líka hér. Ég kallaði þetta opið bréf til banka og ríkisstjórnar en enginn þeirra stofnana hefur enn virt mig svars. Ég á svo sem heldur ekki von á því.

Margir í mínum sporum höfðu samband við mig og létu velþóknum sína í ljós. Það þótti mér vænt um. Enginn sagði að ég væri fífl. Það þótti mér líka vænt um. En ef einhver hefði nú tekið undir við mig í opinberum miðli og tekið opinberlega undir það sem ég er hér að segja hefði mér þótt ennþá vænna um það.

En hér kemur pistill:

Einhvers  staðar rak ég augun í eitthvað um hávaxtastefnu íslenskra banka. Kom það frekar spánskt fyrir sjónir. Ég á ofurlítinn varasjóð sem ætlaður var til þess að ég gæti keypt mér brækur til skiptanna þegar kæmi fram á elliárin, sem nú er orðið. Hæstu vextir sem mér er kunnugt um að mér standi til boða nú um veturnætur 2011 er 3,25%. Af þeim hávöxtum tekur ríkið þar að auki 20% í fjármagnstekjuskatt. Verðbólgan er, ef ég hef ekki misst af nýrri mælingu, 5,6%. Forlátið mér þó ég sjái ekki í hendi mér hverjar fjármagnstekjur mínar eru.

Hverjir eru það sem eiga eitthvað á innlánsreikningum bankanna – bankanna sem geta ekki einu sinni hunskast til að halda í við verðbólguna þannig að þeir sjóðir sem þeim er trúað fyrir og væntanlega eru það sem bankarnir hafa til þeirra útlána sem þeir hafa milljarða rekstrarhagnað af? Ég veit það ekki, en þykist vita að einhver hluti þeirra séu eftirlaunaþegar sem með ráðdeild og útsjónarsemi hafa komið sér upp varasjóði eins og ég nefndi hér að framan. Með því að halda til haga því litla sem eftir stóð þegar búið var að greiða alla skatta og skyldur eins og vera bar og því sem þurfti til framdráttar lífsins hverju sinni. Sem bankar og ríkisstjórn landsins eru nú að éta niður með neikvæðum vöxtum og ósanngjörnum fjármagns„tekju“skatti ofan á þessa neikvæðu vexti.  Hvernig í  ósköpunum er hægt að halda því fram að neikvæðir vextir séu fjármagnstekjur?

Og svo eru þessir vesældarvextir ofan í kaupið látnir rýra grunnlífeyri okkar frá TR alla leið niður í ekki neitt.

Á sama tíma ríða aðrar kjaraskerðingar yfir okkur gamlingjana. Samkvæmt fjárlagafrumvarpi fyrir næsta ár á lífeyrir okkar aðeins að hækka um 3,5% meðan gert er ráð fyrir 5,1% verðbólgu. Hér er ég til dæmis að vitna í grein Björgvins Guðmundssonar viðskiptafræðings í Morgunblaðinu 19. október síðast liðinn. Lægstu laun í þjóðfélaginu  hækkuðu 1. júní síðast liðinn um 10,3% en lægstu bætur aðeins um 6,5%. Björgvin bendir ennfremur á að um áramótin 2008-2009 hafi þrír fjórðuhlutar lífeyrisþega aðeins fengið hálfa verðlagsuppbót, 9,6% þegar verðbólgan var tæp 20%. „Árin 2009 og 2010 hækkaði kaup láglaunafólks um 16% en á því tímabili fengu aldraðir og öryrkjar enga hækkun,“ segir Björgvin ennfremur.

Er það velferðarstjórn sem stendur svona að velferð aldraðra?

Eru brækur ódýrari fyrir okkur gamla fólkið en þá sem yngri eru? Eða þurfum við síður á þeim að halda?  Kostar súpuketið okkur minna? Eða brauðið? Eða rafmagnið?

Og skattar hækka jafnt og þétt. Hvað er það annað en skattahækkun þegar Bifreiðagjald hækkar um 55,1%? Eða þegar álagning á vörugjalda af bensíni og olíugjald hækkar um 5,1%? Svo ég nefni nú bara þær hækkanir sem ég rek augun í akkúrat núna.

Við gamla fólkið hljótum að gera kröfur. Við hljótum að heimta að bankarnir tryggi okkur að lágmarki þá vexti á ellisjóði okkar að þeir jafni verðbólguna hverju sinni. Við hljótum að heimta að 25-30 milljóna heildareign hvers eins okkar í þessum ellisjóðum verði undanþegin fjármagnstekjuskatti. Við hljótum að heimta að neikvæðir vextir séu ekki vaxta„tekjur“.  Við hljótum að heimta að við fáum sömu lágmarks kjarabætur á okkar laun og annað fólk í landinu fær á sín laun. Því eftirlaun eru laun en ekki ölmusa.

Hvaða gagn?

Ég hef spurt áður og engin vitræn svör fengið svo ég spyr enn: Hvaða gagn er að því að taka upp annan gjaldmiðil við óbreytt hagkerfi?

Frábið mér slagorðasvör og órökstuddar fullyrðingar. Ef þið hafið ekki haldbær rök vinsamlega fáið þá útrás fyrir krónufjandskapinn annars staðar.

Eigum að halda í krónuna

Að muna rétt – og muna rangt

Þegar ég var að vinna að Sögu bílsins á Íslandi talaði ég við margt merkisfólk sem fúslega rakti mér minningar sínar, fróðlegar og athyglisverðar. Stundum kom því miður í ljós að þær stóðust ekki. En þetta fólk var ekki að ljúga. Þessar minningar voru því raunverulegar þó þær stæðust ekki samanburð við aðrar heimildir, sambærilegar minningar fleira fólks, ritað mál og/eða ljósmyndir. Þær höfðu bara einhverra hluta vegna tekið sér bólfestu í minni fólksins og orðið því persónulegur sannleikur. Hafi ég ekki vitað það fyrir varð mér ljóst við vinnslu bókarinnar að minni fólks eitt út af fyrir sig er almennt séð ekki til að treysta, eins og það er dásamleg viðbót við það sem staðfesta má eftir öðrum leiðum.

Ágætur kunningi minn fjölfróður hringdi í mig á dögunum og benti mér á tiltekinn kafla í ævisögubók sem kom út 1947. Sú bók heitir Minningar Guðmundar á Stóra-Hofi og er eftir Guðmund Þorbjörnsson bónda þar og Eyjólf Guðmundsson frá Hvoli í Mýrdal. Sá fyrri var kunnur bændahöfðingi, félagsmálamaður og templari á sinni tíð, sá síðari bóndi, fræðimaður og rithöfundur, þekktust bóka hans kannski bókin Pabbi og mamma. 

Í kaflanum sem mér var sérstaklega bent á segir Guðmundur frá ferð sem hann hafði farið í febrúar 1912, frá Stóra-Hofi á Rangarvöllum þar sem hann bjó þá, upp að Hvanneyri til að sitja þar bændanámskeið. Þetta er á bls. 95 í téðri bók. Þar segir frá því, í þriðju persónu eins og Eyjólfur hafi skráð þennan kafla, að Guðmundur hafi farið ríðandi út að Ægissíðu og komist þaðan í bíl til Reykjavíkur. Í sömu andrá segir að á sama tíma hafi margir aðrir verið á suðurleið en bílakostur hafi verið takmarkaður „og urðu margir að fara á hestum út að Selfossi við Ölfusá."

En Guðmundur var sem sagt heppinn og komst í bíl frá Ægissíðu. Þaðan fóru hann og samferðamenn hans með skipi til Borgarness. „Hálka var og sleipt að ganga en enginn bíll fáanlegur. Urðu menn því að fara gangandi frá Borgarnesi..."

Stórmerki mega heita ef Guðmundur hefur þarna fengið bílfar frá Ægissíðu, því í febrúar 1912 var bílakostur svo sannarlega takmarkaður í landinu, aðeins einn bíll til og hann stóð ógangfær norður í Eyjafirði. Og engan skal undra að skart væri um bíla í Borgarnesi í febrúar 1912 því fyrsti bíllinn kom ekki þangað fyrr en 1918.

-- Þetta er aðeins eitt sláandi dæmi um falskar minningar sem orðið hafa á vegi mínum gegnum tíðina. Öll eigum við minningar frá löngu liðnum dögum um löngu liðna atburði. Sumar þeirra getum við staðreynt með samanburði við samferðafólk þess tíma - sé það enn tiltækt - eða með samanburði við ljósmyndir sem tengjast þessum atburðum. Öðrum minningum verðum við að láta okkur nægja að trúa með sjálfum okkur og kannski skemmta öðrum með, en þær geta aldrei orðið áreiðanleg sagnfræði.

Málfarsvilla löguð kl. 17.40.

Kaffibragðið er týnt

Í gær bloggaði ég um ost. Í dag langar mig að blogga um kaffi. Þó að ostur og kaffi fari ekki endilega saman.

Kannski hef ég nöldrað yfir því áður en mig langar að gera það enn: ég er búinn að vera að prófa hverja kaffitegundina á fætur annarri, sumar fjandanum dýrari mas., kílóverðið á annað þúsund krónur. Samt er ekki kaffibragð. Ekki einu sinni kaffiilmur úr nýopnuðum poka. Öðru vísi mér áður brá meðan Kaaber og Bragi sátu einir að markaðnum -- það var svokölluð fákeppni. Þá vissi maður að það var kaffibragð að Rio og Colombia. Nú eru mörg fyrirtæki að brenna og mala kaffi og láta það heita allskonar fínum nöfnum. Kaffibragðið er samt týnt. Áðan var ég að opna nýkeyptan pakka frá einni af þessum nýlegri kaffibrennslum og súrlyktin gaus á móti mér. Hellti samt upp á. Þetta var svosem ekki vont, en það var ekki kaffibragð að því. Endaði með að fá mér Nescafé Gold -- það minnir þó stundum á kaffi.

Þetta eru leiðinda vonbrgiði. Samt er maður alltaf að sulla í sig kaffi af gömlum vana. Af því að te er ekkert skárra nema síður sé. Og leiðinda stell í kringum það. Stundum fæ ég mér bara heitt vatn og ofurlitla mjólkurgusu út í það. 

Þá veit ég amk. fyrirfram hvers ég á von í munni.